هوای تازه بدون رنگ کهنگی با ترانه

با بارش ترانه به طراوت میرسم ....

در فرهنگ پارسی ، کلمه ی ترانه با معانی چون :

"آوزاه ، نغمه ، تر و تازه ، قطعه ای کوتاه برای خوانده شدن همراه با سازهای موسیقی " ،  آمده است.

 



در این تعاریف، از ساختار، مفهوم و ویژگی های کلامی ترانه، هیچ سخنی به میان نیامده. و این عدم محدودیت، باعث می شود بتوان کارکردهای مختلفی را برای ترانه در نظر گرفت.

یکی از کار کردهای ترانه، علاوه بر کارکرد مرسوم ترانه در سرودن ابیات عاشقانه، بیان وقایع جامعه است.

ترانه هایی که با چنین دیدگاهی نوشته شوند از لحاظ موضوعی بسیار گسترده  هستند علاوه بر آن باتوجه به نوع مخاطبانی که دارند می بایست از ظرافت خاصی برخوردار باشندموضوعاتی از قبیل اقتصاد، فرهنگ ، سیاست ، قضاوت ، آموزش، خانواده ، روابط انسانی ، اعتیاد ، بیماری ، محیط زیست و سایر دلمشغولی هایی که مردم یک جامعه با آن سر و کار دارند، می تواند به تنهایی یا به همراه زیر مجموعه های خود در این طیف قرار گیرد.

دامنه ی موضوعات ترانه های اجتماعی، آنقدر وسیع است که برای دسته بندی کردن آن، نیاز به تحقیق و پژوهش گسترد ه تری است.

اگر بخواهیم یک ویژگی مشترک را در ترانه های اجتماعی بیان کنیم، آگاهی دادن به مردم است. این آگاهی دادن، می تواند رویکرد اعتراضی، یا اصلاحی داشته باشد. که نقش آن در ایجاد انگیزه و حرکتهای اجتماعی بسیار پر رنگ است.

این ویژگی به دلیل دسترسی آسان و فراگیر شدن سریع ترانه، و نیز تاثیر سریع آن در لایه های مختلف جامعه می باشد. امکانی که شاید در سایر عرصه های هنری به این شکل، وجود نداشته باشد.

حال با توجه به این مسئله، ایجاد پویایی و دمیدن روح نشاط و امید، از طریق ترانه، از آسان ترین و سریع ترین روشهایی است که دولتمردان هر جامعه ای می توانند از آن بهره گیرند.

اما آنچه که باید مدّ نظر قرار گیرد، چگونگی بیان کلام، در ترانه های اجتماعی است.

- آیا ترانه های اجتماعی باید تاریخ مصرف مشخصی داشته باشند ؟

- آیا بیان یک پدیده در یک برهه ی زمانی در جامعه ، به معنای این است که آن ترانه فقط در همان زمان کاربرد دارد ؟

- اگر در ترانه، از کلی گویی و همه سو نگری استفاده شود، آیا می تواند به خوبی معنای روشن و واضحی را به  مخاطبانش برساند ؟ و اگر چنین نیست آیا باید آنقدر جزئی نگرانه نوشته شود تا فقط برای همان زمان و مکان قابل استفاده باشد ؟

شاید نوعی تعادل، در حفظ ارتباط بین" ترانه ، پدیده و زمان"  بتواند راه حل مناسبی برای جلوگیری از کلی گویی یا جزئی گویی صرف ، باشد و از شعار زدگی در ترانه نیز جلوگیری شود.

آنچه که مهم است ترانه اجتماعی بایستی این امکان را داشته باشد تا مخاطب خود را هم به طور مسقتیم و هم به طور غیر مستقیم در گیر موضوعی کند تا از آن طریق بتواند بهترین نتیجه را بگیرد.


نوشته ی آناهیتا مستاجران

نوشته شده در پنجشنبه ۸ بهمن ۱۳۸۸ساعت ٦:٤٤ ‎ب.ظ توسط آناهیتا مستاجران نظرات ()

Design By : Pars Skin